از بحرين گرفته كه در آن روزگار شامل تمام سرزمينهاى واقع در جنوب خليج فارس و سرزمينهاى واقع در شرق الرّبع الخالى مىشد تا عمان ، و از نجد و حجاز گرفته تا تمام سواحل جنوبى آن سرزمين ، همه در قلمرو همين اسپهبد نيمروز قرار داشت . هر يك از اين بخشهاى چهارگانهء اصلى كه در فرمان يك اسپهبد بوده در نظام تقسيمات كشورى ايران به بخشهاى كوچكترى تقسيم مىشده كه فرمان‌رواى آنها را مرزبان مىخوانده‌اند . ولى در مآخذ عربى غالبا اين عنوانها جابه‌جا شده و گاهى درهم آميخته‌اند . مثلا كسى را كه ابن خردادبه ، مرزبان البادية خوانده و از كارگزار او بر مدينه و تهامه در دوران جاهلى نام برده ، و گويد كسانى را كه از قريظه و نضير بر مدينه و به رياست دو قبيلهء اوس و خزرج منسوب مىگرديده‌اند ، او يعنى همين كارگزار مرزبان البادية منسوب مىساخته است ، مىتوان احتمال داد كه اين شخص يعنى مرزبان البادية همان بوده كه او را « نيمروز اسپهبد » مىخوانده‌اند . زيرا با وصفى كه ابن خردادبه از قلمرو اختيارات او كرده و اينكه او مىتوانسته بر مناطق مختلف عربستان از خود كارگزارانى بگمارد چندان فرقى بين او و « نيمروز اصبهبد » باقى نمىمانده است . ابن خردادبه ، به مناسبت ذكرى كه از اين كارگزار كرده و اين‌كه او وظيفهء جمع خراج را هم از قريظه و نضير بر عهده داشته ، اين بيت را هم از شاعر انصار نقل كرده است : تؤدّى الخرج بعد خراج كسرى * و خرج من قريظه و النّضير ابن خردادبه كه از چهار بخش اصلى دولت ساسانى و اسپهبدان آنها نام برده اين بخش جنوبى را التّيمن ناميده و گويد : « و التّيمن بلاد الجنوب ربع المملكة و اصبهبذه نيمروز اصبهبذ » « 1 » و زير اين عنوان شهرها و راههاى عربستان يعنى نجد و حجاز و يمن و توابع آنها را شرح داده و آنچه هم دربارهء كارگزار مرزبان البادية بر مدينه و تهامه ذكر كرده و در بالا بدان اشاره شد در زير همين عنوان آورده است . در رويدادهاى سالهاى اخير پادشاهى خسروپرويز سخن از شخصى مىرود به نام مردانشاه كه عنوان او را طبرى فادوسبان نيمروز خوانده و گويد هيچ‌كس در اين ناحيهء نيمروز در نيرو و قدرت همسنگ او نبود . دربارهء كلمهء فادوسبان ( پادوسپان )

--> ( 1 ) - المسالك و الممالك ، ص 125 .